Bulgaristan’da Uşşakilik

Bulgaristan’da Uşşakilik

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

not: Filibe’den bir görüntü

 

Filibe

Evliya Çelebi’nin ifadelerin­den anladığımıza göre Filibe (Plovdiv) eskiden de büyük bir şehirmiş. Filibe, Sultan I.Murad’ın sadrazamı Lala Şahin Paşa tarafından l360 yılında fethedilmiş . Evliya Çelebi bize Filibe’de 53 cami ve mescidin bulunduğunu söy­lüyor.

KÜNYE : Rıdvan Canım Mostar’dan Tiflis’e Gezi Notları Birey Yay. İstanbul 2002, 209 s.
http://www.ridvancanim.com/Eserler/Yayinlar/Kitaplar/MostardanTiflise.Metin.htm

Kaynaklardan edindiğimiz bilgilere göre, Filibe’de  özellikle Halveti tarikatının Uşşakilik ve Gülşenilik kollarının etkili olduğu görülmektedir. Nitekim E. Hakkı Ayverdi, Avrupa’da Osmanlı Mimari Eserleri adlı eserinde Filibe’nin Asilhan Bey Mahallesi’nde Şeyh, Himmet Efendi Halveti Zaviyesi, Mekke Mescidi Mahallesi’nde Şeyh Nureddin Zaviyesi, Hacı Ömer Mahallesi’nde Uşşakiyye’den Hasan Efendi Zaviyesi (Uşşaki Dergahı), Gülşeniyye’den Hasan Efendi Tekkesi olduğunu belirtmektedir.46

Ciayer ve Popovic’e göre 18. ve 19. asırlarda, Uşşakiyye Edirne, Dimetoka (edirne’nin 40 km batısında Yunanistan’da bir kasaba), Aydos (Bulgaristan’ın doğusunda, Burgaz ilinde bulunan bir ilçedir. ), İstanbul, Kuzey Batı Anadolu’nun yanında Filibe’de de canlanmıştır.55 Şehirde büyük bir ihtimalle Uşşaki Tekkesi’ni kuran kişi, Hacı Muhammed Karamani kolundan Şeyh Musa Muslihuddin’in halifesi Filibeli Şeyh Hasan Efendi’dir. Tekkede Edirneli Şeyh Muhammed Sıdki Efendi (ö. 1273/1856)’nin halifelerinden Şeyh Muhammed Said Filibevi {ö. 1275/1858) ile Şeyh Seyyid Ahmed Hakkı Filibevi (ö. 1284/1867)’nin faaliyet gösterdiği bilinmektedir.56 Şeyh Seyyid Ahmed Hakkı Filibevi, 1278/1861’li yıllarda tekkede postnişindir. Nitekim BOA’da yer alan kayıtların birinde “Şeyh Ahmed Efendi Filibe’de postnişini bulunduğu Uşşakıyye Dergahı’nın bazı işlerini tesviye etmek üzere Filibe’ye hareket edeceğinden kendisine tavsiyename itasıyla, işlerinde yardımcı olunmasına 57 dair- bilgi verilirken, diğerinde “Filibe’deki Uşşakıyye Dergahı postnişini Şeyh Ahmed Efendi’ye işlerinde yardımcı olunması”58 hususunda kayıt vardır. Hüseyin Vassaf ise Sefine’ de İstanbul Keçeciler civarındaki Kadiri Dergahı şeyhi Hayrullah Bey’in ifadelerine dayanarak Şeyh Cemal Efendi’nin, Edirneli Şeyh Muhammed Sıdki Efendi’den müstahlef olmakla birlikte Filibe’ye giderek Şeyh Muhammed Said Filibevi’den de hilafet aldığını, fakat Muhammed Efendi’nin hilafetnamesini esas tutup, Seyyid Ahmed Hakkı Filibevi’den de müstahlef olduğundan söz edilince hiddetlendiğini kaydetmektedir.59

Selami Şimşek

http://isamveri.org/pdfdrg/D233548/2014/2014_SIMSEKS.pdf

  1. Filibe’de Hasan Efendi Uşşaki Zaviyesi

1144/1732 tarihinde Hacı Ömer mahallesindedir.66 Banisi Hasan Efendi’dir ve kayıtlarda 1839’da geçmektedir.67 1861 yılına ait bir belgede Üşşaki Dergâhı Postnişini olarak Şeyh Ahmed Efendi’nin adı geçmektedir. Bu yıllarda zaviyenin şeyhi bu zattır. Dergâhın işleri için Filibe’ye hareket edeceği ve kendisine yardımcı olunması istenmektedir.68 Tekkede faaliyet gösteren kişiler arasında Şeyh Muhammed Said Filibevi (1275/1858) ve postnişin olan Şeyh Seyyid Ahmed Hakkı Filibevi (1284/1867) isimleri geçmektedir.69

24.Burgas’ta Şeyh Mehmed İbrahim Zaviyesi

Ayverdi’ye göre 1269/1843’da kaydedilmiştir. Tarikatı Uşşakidir.90

Bulgaristan’da Halveti Tekkeleri Halmi MEHMED (*)

 

 

Yorum Yapın

You must be logged in to post a comment.