Edirneli Uşşâkî Mehmed Hamdi Bağdâdî efendi

Edirneli Uşşâkî Mehmed Hamdi Bağdâdî  efendi

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

foto : Yok olmuş Seyid Celali Türbesi yakınındaki Nazır Paşa Mezarlığının köşesindeki Nazır Paşa Çeşmesi

Eş-Şeyh Mehmed Hamdi Eş-Şehîr Bi-Bağdâdî Maskat-ı re’si Edirne şehri ise de Bağdâdî demekle şöhret bulmuş- tur. Tarîkat-i aliyye-i Uşşâkiye meşâyihinden Gümülcineli Şeyh Osmân Efendi’den ahz-ı yed-i inâbet ve dâhil-i cem‘iyyetle tekmîl-i âdâb-ı tarîkat ederek irşâd-ı erbâb-ı isti‘dâda icâzet almışlar idi. 1136 târîhinde irtihâl-i dâr-ı ukbâ etmekle İstanbul yolunda Seyyid Celâlî Türbesi cephesinde vâki kabristânın Tarlakapı cihetinde medfûn ve nakş-ı seng-i mezârı türbe-gerdeleri Eş-şeyh Cemâlî Efendi’nin söylemiş olduğu bu târîh-i mevzûndur.

 

 

 

 

 

 

 

 

foto:  Nazır paşa Mezarlığından Türk İslam müzesine taşınan mezar taşları

 

Târîh

Hazret-i şeyhu’ş-şuyûh-ı kâmilân

Şeyh Mehemmed ol veliyy-i muhterem

Zümre-i Uşşâkîden ol pâk zât

Mürşid-i tâm idi ol fevka’l-ümem

Mevti oldu âlemin mevti gibi

İlm ü irfân ile olmuş idi alem

Ol fenâfi’llah bekâbi’llah idi

Rûhu bâkî cismi olmuştur adem

Zâtın anlamazdı sûret-bîn olan

Sîreti ilhâmlaydı dem-be-dem

Herherîsiyle dedüm târîhini

Vasl-ı Hakkı buldu Bağdâdî bu dem

Mûmâileyh Gümülcineli Şeyh Osmân Efendi’den onlar dahi Gü- mülcineli Şeyh Abdülkerîm Efendi’den onlar dahi Gümülcineli Şeyh Halîl Efendi’den onlar dahi Keşânî Şeyh Mehmed Efendi’den onlar dahi Şeyh Âlim Sinân hazretlerinden onlar dahi Şeyh Ömerü’l-Kıbrısî hazretlerinden onlar dahi Şeyh Seyyid Memicân Es-Saruhânî hazretlerinden onlar dahi şeyhu’ş-şuyûh menba‘u’l-feyz ve’l-fütûh el-kâmilü’l-mükemmil Hüsâme’ddin hazretlerinden ahz-ı nisbet buyurmuşlardır. Hamdî mahlasıyla ilâhiyâtı Ravzatü’ş-şuarâ’dadır.

Hamdiyyü’l-Bağdâdî Tarîkat-ı aliyye-i Uşşâkiye meşâyih-i kirâmından Bağdâdî demekle meşhûr Şeyh Mehmed Hamdi Efendi’dir. Tercemesi Sultân Ahmed Hân-ı Sâlis ulemâ ve meşâyihi sırasındadır. Eş‘ârı ilâhiyâta dâir olup bu ilâhi mahsûl-ı tab‘-ı mürşidâneleridir.

 

İlâhi

 

Elhamdülillâh şükr Eyledik Hakkı zikr

Gitti efsâne fikr Allâh diyelim Allâh

Kalmadı dilde gubâr Eyledi hep târümâr

Buldu dertliler tîmâr Allâh diyelim Allâh

Dost bâğında bülbüller Feryâd edip gül diler

Maksûdların buldular Allâh diyelim Allâh

Doldu gönle nûrlar Oldu zâkir münevver

Melekler rahmet eyler Allâh diyelim Allâh

Bu tevhîdi kim duyar Cân terkin ura meğer

Bagdâdî’de yok eser Allâh diyelim Allâh

 

İlâhiyâtta Bağdâdî tahallüs ederler ise de kendileri Yakup Kilârî Mahallesi ahâlisinden imiş

***

 

foto: Cemaleddin Uşşaki (ksa) türbesi

Cemaleddin Uşşaki’nin (ksa) ilk hocası Hamdi-yi Bağdadi’den (ksa) bir hikaye

Cemâleddîn-i Uşşâkî, ilim ve edebi ilk olarak Edirne’de medfûn bulunan Hamdi Bağdâdî’den öğrendi. Hamdi Bağdâdî’nin vefâtından sonra Sezâî ismindeki mânevî ilimlere sâhib olan zâta talebe oldu.
Edirneli Hamdi-yi Bağdâdî isminde halvetî-uşşâkî bir zat vardır. Bu zât Bağdadlı olduğu için kendisine “Bağdâdî” nisbesi verilmemiştir. Kendisi tekkesinin bahçesinde envai çeşit çiçek yetiştiren bir kimsedir. Şeyh’inden Bağdat’a gitmek ve sırf bir lâle tohumu edinmek üzere destur alır. Bir iki yıl Bağdat’ta ikamet eder bir takım zirâi araştırmalarda bulunur tekrar Edirne’ye avdet eder. Şeyhi “hoş geldin bizim Bağdatlı” der ve bunun üzerine Bağdâdî nisbesini alır, yani botanikçi bir şeyh efendi.

https://groups.yahoo.com/neo/groups/ussaki-yolu/conversations/topics/7296?var=1

ek bilgi :

Edirne-İstanbul yolu açılırken bir kısmı yok edilen Nazır Çeşme Mezarlığı’nın geriye kalan bir bölümü  otopark yaptırılarak yok edilmiştir.  Kaynak : http://www.unutulmussanatlar.com/2013/01/osmanl-mezar-taslar_45.html

http://www.edirnetarihi.com/mezar-tasciligi-bilge-turanli-kalemkar.html

İstanbul Yolu Mezarlığı Edirne’nin en büyük mezarlığı idi. Edirne’yi İstanbul’a bağlayan yolun her iki yanında geniş bir alanı kaplıyordu. Ne yazık ki bugün bu mezarlığın büyük bir kısmı yapılanma nedeni ile yok olmuştur. Buradaki mezarlar XVI.-XIX.yüzyıl arasındaki tarihi kişilerine aitti.

http://sudemle3.blogcu.com/edirne-mezarliklari/1856388

 

2. grup içerisinde değerlendirebileceğimiz mezarlıklar arasında yer alan Nazırçeşme Mezarlığı; Edirne-İstanbul Yolu’nun sağ ve solunda yer almaktayken İstanbul’a gidiş yönünün sağında yer alan bölüm tamamiyle ortadan kaldırılmış, halen otopark olarak kullanılmaktadır. Yolun sol tarafında yer alan bölümde ise; Mimar Sinan’ın torunu Fatma Hatun’un lahdi ile birlikte Dr. Rıfat OSMAN’ın mezarının baştaşı, örnekleri çok az görü­ len 2 yeniçeri mezartaşı ve değişik tarihli birçok lahid ve mezartaşı yer almaktadır. Burada yer alan lahidler ve mezartaşları arasında bizce en önemlileri: 981 H. (M. 1573) tarihli Fatma Hatun’un lahdi7 ile 1148 H. (M. 1735) tarihli Yeniçeri Mehmed ve 1206 H. (M. 1791) tarihli Yeniçeri Emin’e ait olanlarıdır8 . Bu mezarlıkta yer alan bazı mezartaşları, Edirne Mezartaşlarının korunması için büyük çabalar göstermiş Hikmet Turhan DAĞLIOĞLU tarafından 1930’larda Edirne müzesi’ne kaldırtılmıştır9 . Bu mezarlıkta üzerinde durulması gereken bir diğer tahribat da; bilgisiz kimseler tarafından yapılan onarımları döneminde olmuş, erken tarihli mezartaşları 18-19. yüzyıllardan kalma lahidlerin üzerlerine dikilmiş, yeniçeri mezartaşlarına da dayanacakları beton sandukalar eklenmiştir, yapılan bu yanlışlıkların şahide ve lahidlerin orijinalliklerini bozduğu gibi araştırmacıları yanıltıcı bir rol de üstlenmektedirler.

http://dergiler.ankara.edu.tr/dergiler/26/1255/14447.pdf

***

Türk İslam Eserleri Müzesi Tekke Eşyaları Odası

Müzenin en önemli odalarından biridir. Tekkeler kapatıldıktan sonra bir araya getirilen eşyaların sergilendiği odadır. Duvarlarda asılı olarak el yazması hat örnekleri, II.Beyazid Camisi’nin kündekari tekniği ile yapılmış 2 adet kapı kanadı, Sultan II. Selim’in Selimiye Camisi’ne hediye ettiği el yazması Kur’an-ı Kerim ile çeşitli eşyalar burada sergilenmektedir.

http://www.edirnevdb.gov.tr/kultur/muzeler.html

Yorum Yapın

You must be logged in to post a comment.